İki Haftalık Sorumluluk: HMK Madde 82 Vekilin İstifası
Avukatlık Kanunu ve vekalet sözleşmesi uyarınca, bir avukat dilediği zaman haklı veya haksız olarak dosyadan (vekaletten) istifa etme, görevden çekilme hakkına sahiptir. Ancak bu “çekilme” işlemi, hukukun en temel kuralı olan “savunma hakkının kısıtlanmaması ve mağduriyet yaratılmaması” ilkesine tabidir. Bu noktada HMK Madde 82, çok kritik bir koruma mekanizmasını devreye sokarak; avukatın istifasının derhal (o saniye) sonuç doğurmayacağını, avukatın müvekkilini ansızın ortada bırakamayacağını kurala bağlamıştır. Maddenin kesin emrine göre, istifa eden avukatın temsil görevi ve sorumlulukları, istifa dilekçesinin (ihtarının) müvekkile tebliğ edildiği günden itibaren tam iki hafta daha (eski kanunda 15 gündü) devam etmek zorundadır.
HMK Madde 82: Kanun Metni
(1) İstifa eden vekilin vekâlet görevi, istifanın müvekkiline tebliğinden itibaren iki hafta süreyle devam eder.
(2) Vekilin istifa etmiş olması hâlinde, vekâlet veren davayı takip etmez ve başka bir vekil de görevlendirmez ise tarafın yokluğu hâlinde uygulanacak hükümlere göre işlem yapılır.
(3) Yukarıdaki fıkralarda yer alan hususlar, istifa eden vekilin istifa dilekçesi ile birlikte vekâlet verene ihtaren bildirilir.
6100 sayılı Kanunda Yer Alan Madde Gerekçesi
1086 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde çok dar bir kapsamla düzenlenen avukatın istifa hâli, maddenin birinci fıkrasında düzenlenmiştir. Vekilin istifasının vekâlet verene tebliği anında, vekil edenin hemen sorumluluk altına girmesi mağduriyetine sebep olabileceğinden, 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 41 inci maddesine uyum sağlanması amacı ile istifanın vekâlet verene tebliğinden itibaren onbeş gün süreyle vekilin sorumluluğunun devamı öngörülmektedir. Maddenin ikinci fıkrasında, vekilin istifası hâlinde, öngörülen sürede, vekâlet veren başka vekil görevlendirmez veya kendisi davasını takip etmez ise uygulanacak kural gösterilmektedir. Maddenin üçüncü fıkrasında ise birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen hususların istifa eden vekilin istifa dilekçesiyle birlikte vekalet verene ihtaren bildirilmesi düzenlenmiştir.
Adalet Komisyonu Değişiklik Gerekçesi
Tasarının 87 nci maddesinin birinci fıkrasında geçen “onbeş gün” ibaresi, sürelerin hesabında kolaylık sağlanması ve uygulamadan kaynaklanan sorunların giderilmesi amacıyla “iki hafta” olarak değiştirilmiştir. 76 ncı maddenin müzakeresi sırasında zorunlu avukatlıkla ilgili verilen değişiklik önergesinin reddedilmiş olması sebebiyle, bu önergeyle paralellik arzeden 87 nci maddenin müzakeresi sırasında verilen değişiklik önergesi Komisyonumuzca işleme alınmamış ve madde teselsül nedeniyle 88 inci madde olarak kabul edilmiştir.
Hukuki İncelemeler
Avukatın İstifası Hemen Yürürlüğe Girer Mi?
Bir davada vekilin istifa dilekçesini UYAP üzerinden veya fiziken mahkemeye sunması, avukatın o dosyadaki sorumluluğunu otomatik olarak bitirmez. HMK m. 82/1 açıkça, sürenin “istifa dilekçesinin müvekkile bizzat tebliğ edildiği günden” itibaren başlayacağını belirtir. Tebligat müvekkilin eline ulaştığı tarihten itibaren “ikinci haftanın aynı günü”, mesai saati itibariyle(UYAP ‘tan yapılan işlemlerde 23:59:59 itibariyle) süre biter. O iki haftalık geçiş döneminde duruşma varsa avukat o duruşmaya girmek, istinafa/temyize başvurulacak bir son gün varsa o başvuruyu (yoksa bile süre tutum atarak) yapmak zorundadır.
İki Hafta Bitip Asil Avukat Tutmazsa Ne Olur?
Müvekkil durumu tebligatla öğrenmiş olmasına ve kanunun tanıdığı 2 haftalık rahatlama/yeni avukat bulma süresini geçirmiş olmasına rağmen halen davayı takip etmiyorsa sonuç ağır olur. HMK m. 82/2 devreye girer. Hakim tarafa özel bir müsamaha tanımaz; direkt tarafın (vekilinin) duruşmaya mazeretsiz katılmamış olması gibi “yokluk hükümlerini” (HMK 150) çalıştırır. Yani tarafın davası düşebilir veya karşı tarafın iddialarına cevap (itiraz) hakkı yitirilebilir.
Avukat Görüşü: İstifa Bildirimi “Hangi Masrafla” Yapılır?
HMK Madde 81 ve 82 birlikte okunmalıdır. Bir avukat istifa ettiğinde görevden tam ve yasal olarak kurtulmak istiyorsa, istifa dilekçesini mahkemeye verirken tebligat çıkarılma masrafını da kendi cebinden (veya avanstan) peşin ödemek zorundadır. Aksi takdirde mahkeme o tebligatı müvekkile çıkaramaz. Tebligat çıkmadıkça “iki haftalık muazzam sorumluluk süresi” asla başlamaz. Avukat yıllarca o dosyanın sorumluluğundan fiilen çıkamamış ve süreleri kaçırırsa disiplin suçuna muhatap kalmış olur.
Öne Çıkan Yargıtay Kararları Özeti
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 2022/9719E. , 2023/2488K. (10.04.2023 Tarihli Güncel Karar)
ÖZET (UYAP’a Sunulmayan İstifanın Getirdiği Usulsüz Tebligat Şikayeti): Bir icra takibinde (davacı idare vekili) Avukat, 15.01.2020 tarihinden beri aslında kurum idaresinin vekilliğini yapmadığını, emekli/ayrıldığını beyan etmiştir. Ancak bu duruma rağmen İcra Dairesi tarafından “mal beyanında bulunma” talepli kritik tebligat kendisine yapılmıştır. İdare avukatı, “ben o tarihte kendi aramızda ayrılmıştım” diyerek tebligatın usulsüz olduğunu ileri sürmüştür.
Kararın Esası: Yargıtay 12. HD; takip dosyası incelendiğinde itiraza konu tebligatın yapıldığı tarihte UYAP sisteminde avukatın halen aktif vekâletinin göründüğünü, istifa dilekçesinin (HMK 81 ve 82 uyarınca) çok daha sonra sistemi üzerinden gönderildiğini tespit etmiştir. Mahkeme, “Avukatın istifa ettiğini iddia etse dahi, bu istifanın asile tebliğ edilmesi için gerekli yasal prosedürlerin/masrafların yapılmadığı, Avukatlık Kanunu Madde 41 ve HMK Madde 82 uyarınca vekalet ilişkisinin halen kanunen devam ettiğini” vurgulayarak eski avukata çıkarılan tebligatı “birebir usule uygun ve geçerli vaktinde yapılmış” olarak oylamış ve şikayeti/temyizi reddetmiştir.
HMK Madde 82 (Vekilin İstifası) Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Duruşmama 2 gün kala avukatım “istifa ettim gelmiyorum” diyebilir mi?
Kural olarak diyemez. Sizin aranızda yaşanan anlaşmazlık ne kadar sert olursa olsun “istifa ettim” dediği saniye dahi görevden kurtulamaz. İstifa dilekçesi hukuken size resmi tebligatla ulaşana kadar avukatınızın temsil görevi kesilir; dolayısıyla o 2 gün sonraki duruşmaya mazeretsiz katılmazsa baro nezdinde disiplin ve tazminat sorumluluğu doğar.
İstifa dilekçesini elden imzalayarak bana verirse usuli durum ne olur?
Eğer istifa belgesini elden imzalayarak aldığınızı mahkemeye veya icra dairesine giren bir dilekçe ile resmi olarak kabul etmişseniz tebligat çekilmesine gerek kalmaz, “öğrenme işleminiz yerine geçmiş” sayılır ve 2 haftalık süreniz o gün başlar. Ancak bu risklidir, her ihtimalde işlemin zapta/tutanağa veya UYAP’a resmi olarak yansıması gerekir.
Avukat istifa ettikten sonraki 2 hafta içinde uzlaşma anlaşması gibi yetkilerini kullanabilir mi?
Kullanmamalıdır. Eski Yargıtay kararlarına göre iki haftalık zorunlu süre, “mağduriyeti engellemeye yönelik zaruri işler” (süre kaçırmamak için salt itiraz etmek, mazeretli duruşmaya katılmak gibi) için verilmiştir. Bu iki haftalık “vefat eden/kopan” bağ sırasında davadan feragat etmek, uzlaşmak gibi tasarrufi işlemleri kendi başına (müvekkilden o ana dair net yazılı emir almadan) yapması kesinlikle tavsiye edilmez.
UYARI
Web sitemizde yayımlanan tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Av. Murat ÖCAL’a aittir. Makaleler, hak sahipliğinin tescili amacıyla elektronik imza ve zaman damgası ile korunmaktadır. Bu içeriklerin izinsiz olarak kopyalanması, özetlenmesi veya başka internet sitelerinde yayımlanması halinde derhal hukuki ve cezai süreç başlatılacaktır.
Avukat meslektaşlar, makale içeriklerini dava dilekçelerinde serbestçe kullanabilirler.
Sitemizde yer alan tüm içerik yalnızca bilgilendirme amacı taşımaktadır. Burada sunulan hiçbir bilgi, herhangi bir yasal veya profesyonel tavsiye niteliğinde değildir. Bu paylaşım, hiçbir şekilde avukat–müvekkil ilişkisi doğurmaz. Bu nedenle ziyaretçilerimizin, profesyonel ve resmi anlamda hukuki yardım almadan herhangi bir işlemde bulunmamaları önemle tavsiye olunur.