Başka yerden getirtilecek deliller
HMK Madde 195
(1) Tarafların ellerinde bulunmayan ve incelenmesine karar verilen delillerin getirtilmesi için, mahkemece ilgili resmî makam ve mercilerle üçüncü kişilere bu husus bildirilir. Mahkemeye getirtilmesi mümkün olmayan deliller, bulunduğu yerde incelenebilir veya dinlenebilir.
6100 sayılı Kanunda Yer Alan Madde Gerekçesi
Bu madde 1086 sayılı Kanundaki ilgili hükmün daha açık ve yeniden düzenlenmiş hâlidir. Taraflar ellerinde bulunan delilleri sunmak, ellerinde bulunmayan delillerin ise nerede bulunduğuna ilişkin bilgi vermek durumundadırlar. Ancak, üçüncü kişilerle resmî makam veya mercilerin elinde bulunan delilleri tarafların temin etmesi onlardan beklenemez. Tarafların ellerinde bulunmayan delillerin incelenmesine karar verilmesi durumunda, mahkemece ilgili resmî makam ve mercilerle, üçüncü kişilere delillerin getirilmesi için, gerekli bildirim yapılacaktır. Mahkemeye getirtilmesi mümkün olmayan deliller ise bulunduğu yerde incelenebilir veya dinlenebilir.
HMK Madde 195 Başka yerden getirtilecek deliller
Yargıtay İçtihatları
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 2012/5288E. , 2012/7450K.
- HMK Madde 195
- Başka yerden getirtilecek deliller
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı Vek.Av. … gelmiş davalı tarafından gelen olmadığından onun yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
– KARAR –
Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatife iki payla ortak olduğunu, davalının ortaklarından para toplamak suretiyle aynı güzergahta taşımacılık yapan … Seyahat firmasından 20 adet hat satın alındığını, müvekkilin bu iş için kooperatife 12.000.00 TL ödemesine rağmen kendisine yol belgesi verilmediğini ileri sürerek, şimdilik12.000,00TL’nin ödeme tarihlerinden itibaren faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, istemin zamanaşımına uğradığını, davacının hat satın alınması için ödemede bulunmadığını, payını davadan önce devreden davacının ortak olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, taraflara belgeleri ile dayandıkları delillerin asıllarını ibraz etmek için kesin süre verildiği, davacının davalı kooperatifin defterleri dışında hiç bir delilin aslını dosyaya ibraz etmediği, daha sonra bildirileceği söylenen tanıkların isimlerinin bildirilmediği, ödemelere ilişkin belgelerin asıllarının da ibraz edilmediği, ödeme belgelerinin asıllarının ibrazı halinde kooperatif kayıtları üzerinde inceleme yapılarak ödemenin yapılıp yapılmadığı ve taraflar arasındaki hukuki ilişkinin incelenebileceğinden davalı kooperatifin belgelerini ibraz etmesinin bu aşamada önemsiz kaldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, davacının ortağı olduğu kooperatife hat satın alması için ödediği miktarın istirdadı istemine ilişkindir. Mahkemece, kesin süreye rağmen ödeme belgelerinin asıllarının ibraz edilmemesi gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, varılan sonuçta isabet bulunmamaktadır. Davacı yan, mahkemece verilen süreden önce 04.02.2011 tarihli delil listesiyle kooperatif kayıtları, defterleri ile belgelerine dayanmış olup, kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması da istenmiştir. Gerek hüküm tarihinde yürürlükte olan 1086 sayılı HMUK’nın 242. Ve gerekse 6100 sayılı HMK’nın 195. maddesi hükmü uyarınca, ibraz eden
tarafın elinde bulunmayan belgeler için mahkeme üçüncü kişiye bu durumu bildirir ve mahkemeye getirtilmesi mümkün olmayan delilleri ilgili yerlerde inceler. Bu nedenle mahkemece, konusunda uzman bilirkişi veya bilirkişi kurulu oluşturarak davalı kooperatif kayıtları üzerinde inceleme yapılarak davacının kooperetifin ortağı olup olmadığı, ortaklığının devam edip etmediği, dava konusu hatların alımı nedeniyle ödeme yapıp yapmadığı, yapılmışsa bu ödemeler karşılığında davacıya hat verilip verilmediği ile tarafların diğer iddia ve savunmalarının açıklığa kavuşturan denetime elverişli rapor alınmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davacı yararına BOZULMASINA, 900,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 18.12.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.